Yatmışlardan Susqunlara


Onlar Yatmışlar-ı oyatdılar. Barri Levinsonun Yatmışlar-ını. Bəs bizim Yatmışlar-ı (serial sektorunu) kim oyadacaq?

Yatmışlar

Dünya sabun operalarını, telenovellaları, sitkomları artıq çoxdan zibil qutusuna göndərərkən, bizimkilər çeynənmiş, yeyilmiş, amma həzm olunmamış formatları yenidən bizə sırımaqla məşğuldurlar. Dr. Haus, Homeland, Boardwalk Empire, Newsroom, Simpsons, Sherlock, Game of Thrones və bu nəsildən olan bir çox kino və intellektual yüklü serialları izləyən bu günkü tamaşaçıya yenidən Mariyanasayaq melodramlar təklif edənlər görən nə haqda düşünürlər?

Biz “keçən ilki ilə müqayisədə bu babatdır”, “o birinə baxanda bu yaxşıdır”,  “heç olmamaqdansa, bu var” deyərkən, “yaxşı”, “əla”, “şedevr” sözlərini müstəqil, heç bir şeylə müqayisədə istifadə edəcəyimiz günü teleskopla gözlərkən, qonşumuzda Hollivud kinolarını böyrü üstə yıxan, tapdalayan, az qala onlarkını onların özündən daha yaxşı edə biləcək bir sektor yaranır. Biz isə bu arada çəkilən, pardon, sanki əlləri “rec” düyməsinə dəyib heç özlərinin də xəbərləri olmadan çəkilən serialları tənqid və təhlil etməkçün müvafiq sözlər axtarmaqla məşğul oluruq, amma tapa bilmirik. Çünki  kinematoqrafın terminologiyasında belə “avi, mp4, mpeg”ləri məngənədən keçirtməkçün uyğun terminlər yoxdur, çünki heç onların kino ilə yaxından uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur.

Orta söz

Bizim Yatmışlar oyanar-oyanmaz iş görmək istədilər. Öyrənmədən. Həm də çox danışdılar. Çünki az bilirdilər. Öyrənənlər, çox bilənlər isə az danışırlar, ya da susurlar.

İş görənlər Susqunlar-dır, onların gördüyü iş özü danışır. Oyanan kimi iş görəndə isə  bizim sektordakı mənzərə alınır.

Türklər əla çəkir, nə çəkirlərsə, hamısı şedevrdir falan deyə bir şey yox. Onların bir gün gəlib Fransızlara, Almanlara çatacağı bir iddia da yox. Amma ən azından çəkdikləri serialları (diziləri) “aktyorlar süni oynayır”, “səslənmə zəifdir”, “kamera işi yoxdur”, “dialoqlar sönükdür”, “görüntü keyfiyyəti heç nədir” kimi kriteriyalara görə təhlil etmirlər. Ən pis halda “yüngül mövzudur”, “sabun operasıdır”, “evdar qadınlara hesablanıb” deyirik. Yəni mövzunu müzakirə edirik, daha adi texniki göstəriciləri yox. İldə çəkilən 80-100 dizi arasında da hərdən həftədə  bir saat vaxtını ayırıb baxacağın, sonra da haqqında bir-iki kəlmə heç bir filmlə müqayisə etmədən “əla”, “yaxşı” deyə biləcəyin 2-3 dizi də çəkilir – Ezel, Behzat Ç, İşler Güçler və SUSKUNLAR kimi.

Susqunlar

Türkiyənin serial bazarında digərlərindən fərqli tərz, mövzu yanaşımı ilə fərqlənən, dünyaya açıla biləcək alnı açıq seriallar barmaqla sayılası qədərdir. İki minlərdən başalanan serial bumunda fərqli siqnallar verən ilk dizi Ezel oldu deyə bilərik. Yəqin elə bu siqnallar da daha yetkin, daha professional, daha tutumlu bir serialın gələcəyinə işartı idi.

Eyni komanda iki il sonra, yəni bu ilin martında ortaya qoyduqları keyfiyyətli iş ilə türk serial sektorunun əslində heç də çoxunun düşündüyü kimi zirvədə olmadığını və bu günə kimi çəkilən serialların çoxunun tələb-təklif, xaltura prinsipləri ilə ərsəyə gəldiyini, gözüsulu auditoriya hesablandığı sübut etdi. Tamaşaçı fərqi gördükdə isə film ətrafında böyük ajiotaj yarandı və heç kim Susmadı.

Barri Levinsonun 1996-cı ildə çəkdiyi Yatmışlar (Sleepers) dramından təsirlənən ssenarist Pınar Bulut hekayəni eyni filmin sujeti əsasında daha da zənginləşdirərək sonucda tam fərqli və tutarlı bir hekayə yaradıb. Elə bir hekayə ki, oradan nə Hollivud iyi gəlir, nə də İstanbul.

Kiçik bir ehtiyyatsızlıq üzündən uşaq həbsxanasına düşən dostlar – Ecevit, Bilal, Zeki ve İbo burada başlarına gətirilənlərdən sonra hər şeyi unutmaq üçün bir daha görüşməmək və SUSMAQ qərarına gəlirlər. Amma 20 il sonra Zekinin ölümü və intiqam hissi dostları yenidən bir araya gətirir.

Murat Yıldırım, Sarp Akkaya, Güven Murat Akpınar, Aslı Enver, Mehmet Özgür, Berk Hakman və Reha Özcan kimi aktyorlar ifaları ilə bu hekayəni daha da dramatikləşdirir və sanki hər bir aktyorun rol ifa etdiyi yox, öz talelərini yaşadığı təsəvvürü yaranır.

Və təbii ki, Umur Turugay, M.Çağatay Tosun və Çağrı Lostuvalı kimi rejissorların bu günə kimi susması və hələ də Susqunlar deyə susması onlar haqqında yüksək ölçülərdə düşünməyə əsas verir.

Onlar Yatmışlar-ı oyatdılar. Bəs bizim Yatmışlar nə zaman oyanacaq?

0 Responses to “Yatmışlardan Susqunlara”



  1. Şərh yaz

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma




Oktyabr 2012
BE ÇA Ç CA C Ş B
« Sen    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Blogun statistikası

  • 20,793 hits

miR bagiR in Twitter

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Digər 46 izləyiciyə qoşulun


%d bloqqer bunu bəyənir: